Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayip Birinci, Türkiye’nin Endonezya’dan sonra dünyanın en fazla sigara tüketen ülkesi olduğunu vurguladı. Sigara kullanımında alarm verici bir durumla karşı karşıya olduklarını belirten Birinci, bu konuda çeşitli çalışmalar yapıldığını ve Japonya örneğinde olduğu gibi kimlik ile sigara satışı uygulamasının üzerinde durulduğunu ifade etti.
Atatürk Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen ‘MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’ne katılan Birinci, burada sağlık alanındaki dönüşüm, kurumsallaşma ve dijitalleşme ile ilgili sunumlar yaptı. Türkiye’nin son 24 yıldaki sağlık dönüşümüne dair bilgi veren Birinci, mevcut sağlık sorunlarına da dikkat çekti.
Bakan Yardımcısı, Türkiye’de kişi başı sağlık harcamasının 840 dolar olduğunu, ancak sigara içen bireylerin sağlık maliyetinin 1028 dolara ulaştığını açıkladı. Tütün harcamalarının yıllık 15 milyar lirayı bulduğunu ve sigara kaynaklı yangın hasarının 4 milyar lira seviyesine çıktığını belirtti. Sigara ile ilişkili sağlık harcamalarının ise 5 milyar doları bulduğunu vurguladı.
Birinci, tütün ürünlerinin kullanımında artış yaşandığını ifade ederek, bakanlık olarak kritik bir durumla karşı karşıya kaldıklarını kaydetti. 37 Avrupa ülkesinde yapılan bir ankette, 15-16 yaş aralığındaki öğrencilerin yüzde 55’inin sigara kullandığını, ilk deneme yaşının 12 yaşın altına düştüğünü aktardı. Ayrıca, sigara kullanımında kız çocuklarının erkeklerle eşit seviyeye geldiğini belirtti.
Her yıl 7 milyon kişinin tütün kaynaklı ölümlerle karşılaştığını ve 1,6 milyon kişinin pasif içicilik nedeniyle hayatını kaybettiğini anlatan Birinci, dünya genelindeki kanser vakalarının yüzde 25’inin sigaraya bağlı olduğunu kaydetti. Türkiye’nin akciğer kanseri sıralamasında birinci olduğunu belirten Birinci, her 100 çocuktan 44’ünün sigara dumanına maruz kaldığını dile getirdi. Günlük sigara tüketiminin kişi başı 17 dal olduğunu vurguladı.
Sigara fiyatlarının Türkiye’de oldukça düşük olduğunu ifade eden Bakan Yardımcısı, en ucuz sigaranın bu ülkede satıldığını belirtti. Gelişmiş ülkelerde yüzde 4, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 10’luk fiyat artışlarının sigara kullanımında yüzde 7-8 oranında azalmaya yol açtığını aktardı. Fiyat artışının sigara içenlerin oranını yüzde 2,1 oranında azaltacağını, toplam tüketimin de yaklaşık yüzde 3,8-4 azaldığını vurguladı.
Bakan Yardımcısı, elektronik sigaraların masum gibi gösterilmesine değinerek, bu ürünlerin sigaraya başlamayı 3 kat artırdığını belirtti. Bazı ülkelerde elektronik sigara satışının yasak olduğunu, Türkiye’de ise bulundurmanın yasaklanmadığını ifade etti. Japonya’nın sigara konusunda uyguladığı kimlik ile satış sisteminin Türkiye için bir örnek teşkil ettiğini dile getirdi.
