“`html

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) İçin Geri Sayım Başladı

HÜLYA GENÇ SERTKAYA / Türkiye, yeşil dönüşüm sürecini daha sağlam bir temele oturtmak ve iş dünyasına öngörülebilir bir karbon maliyet modeli sunmak amacıyla Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’ni (TR ETS) hayata geçirmeye hazırlanıyor. Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olan İklim Kanunu’nun önemli adımlarından biri olan bu sistemin kurulumu için teknik, yönetsel ve hukuki hazırlıklar hızla sürdürülüyor.

Kamuoyu ile paylaşılmış ikincil mevzuat taslakları, TR ETS’nin pilot uygulama kapsamını belirlemektedir. Pilot uygulama, 2026 ve 2027 yıllarındaki emisyonları kapsayarak, Avrupa Birliği (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında yer alan Kategori B ve Kategori C tesislerini hedef alacaktır. Bu, yıllık 50 bin ton CO2e üzeri emisyona sahip sektörleri içerecektir.

İki yıl sürecek pilot dönemde, demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre ve elektrik üretimi sektörlerinin de aralarında bulunduğu birçok faaliyet, ikincil mevzuat taslağında belirlenen kriterlere göre kapsama alınacaktır. Bu düzenleme, Türkiye’de karbon fiyatlandırmaya ilişkin yasal altyapıyı güçlendirerek yeşil dönüşüm sürecini hızlandırmayı amaçlamaktadır.

İklim Değişikliği Başkanlığı, TR ETS’nin uygulanmasıyla ilgili çalışmaları yürütmekte olup, özel sektör ile kamu kurumlarıyla iş birliği içinde istişarelerde bulunmaktadır. Öncelikli hedef olarak, karbonsuzlaşma ve emisyon dengeleme süreçlerine dair tüm mevzuatı tamamlamak belirlenmiştir. Bu kapsamda, karbon kredilendirme ve denkleştirme mekanizmasıyla ilgili dört ana yönetmelik taslağı hazırlandı ve paydaşların görüşüne sunuldum.

2026’da başlayacak olan pilot uygulama aşamasında, tesisler için emisyon izni verilmesi ve ulusal tahsisat planlaması gerçekleştirilecektir. Pilot sürede tahsisatlar tamamen ücretsiz bir şekilde dağıtılacak ve tüm sektörlerden tahsisatlar, belirlenen kıyas değerlerine göre dağıtılacaktır. Bu uygulama, sistemin kademeli devreye alınması ve sektörel uyum sağlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Sonraki aşama ise 2028-2035 yıllarını kapsayan birinci uygulama döneminde daha ileri seviye emisyon azaltım stratejilerinin devreye alınacağı bir süreç olacak. Bu dönemde esneklik mekanizmaları ile düşük karbonlu üretim teşvik edilecektir. Türkiye’nin net sıfır hedeflerine ulaşması adına bu uygulama büyük önem taşımaktadır.

TR ETS, yerli üretimi desteklerken aynı zamanda AB ile olan ticaret ilişkilerini güçlendirmek için önemli bir mekanizma oluşacak. Karbon fiyatlandırma sistemi, Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecini destekleyerek, sanayinin uluslararası rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Sonuçta, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi, ülkenin yeşil dönüşümünü destekleyen, uluslararası karbon ticaretine uyum sağlayan ve ekonomik anlamda rekabet gücünü artırmaya yönelik bir adım olarak değerlendirilmekte. İklim Değişikliği Başkanlığı, iklim değişikliğiyle mücadelesinde karbonsuzlaştırma stratejilerini kurgulayarak bu geçiş sürecini yönetmeyi hedeflemektedir.

“`