Astım, nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı solunum gibi belirtilerle kendini gösteren kronik bir hastalıktır. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Seher Göktaş, astımın birçok faktörle tetiklenebileceğini, bunlar arasında sigara dumanı, polen, hava kirliliği ve stresin bulunduğunu ifade ediyor. Düzenli tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla bu hastalığın kontrol altına alınabileceğini belirtiyor.
Astım, hava yollarının daralması sonucu meydana gelen alevlenmelerle karakterizedir ve genellikle alerjik nedenlerden kaynaklansa da alerjik olmayan türleri de mevcuttur. Dr. Göktaş, astımın en yaygın belirtilerinin nefes darlığı, öksürük, hırıltılı nefes alma ve göğüste sıkışma hissi olduğunu vurguluyor. “Bazen hastalık sadece öksürükle kendini gösterebilir. Krizler halinde ortaya çıkabilir ve genellikle kuru öksürük şeklindedir. Şikayetler gün içinde olabileceği gibi, özellikle gece artar. Sabaha karşı öksürük veya nefes darlığı sık görülen durumlardır” şeklinde açıklıyor.
Dr. Göktaş, astımda risk faktörlerine de dikkat çekiyor. Anne karnında yetersiz beslenme ve düşük doğum ağırlığı, astım riski oluşturabiliyor. Ayrıca, ebeveynlerin sigara içmesi, özellikle gebelik döneminde annenin sigara kullanması, astım gelişiminde önemli bir etken. Ailede astım öyküsünün varlığı da riski artırıyor. Belirli meslek gruplarındaki bireylerin de daha dikkatli olması gerekiyor; fırıncılık, marangozluk, kimya sanayi gibi alanlarda çalışanlar astım açısından daha yüksek risk taşıyor.
Alerjen maddelere maruz kalmanın astımı tetikleyen en önemli faktörlerden biri olduğunu belirten Dr. Göktaş, “Polen, ev tozu, evcil hayvanlar, küf, gribal enfeksiyonlar, stres, sigara dumanı ve yoğun kokular astımı tetikleyebilir. Ayrıca astım hastalarında reflü sıklığı da yüksektir” diyor. Mevsim geçişlerinin, özellikle bahar aylarında polenlerin etkisiyle astım belirtilerini artırabileceği konusunda uyarıyor. Hava kirliliği, soğuk hava ve mevsimsel gribal enfeksiyonlar da astım şikayetlerini artırabilir.
Astım krizinin ani öksürük nöbetleri, nefes darlığı ve hırıltı ile belirlendiğini ifade eden Dr. Göktaş, kriz anında daha önce tanı almış hastaların öncelikle nefes açıcı ilaçlarını kullanmaları gerektiğini söylüyor. “Eğer düzelme olmazsa, hastanın şiddetine göre Göğüs Hastalıkları Polikliniği’ne veya acil servise başvurması gerekmektedir” diye ekliyor.
Astım tamamen geçmese de kontrol altına alınabileceğini belirten Dr. Göktaş, hastalığın tanısının hasta öyküsü, fizik muayene, akciğer grafisi, kan tahlilleri ve alerji testleri ile konduğunu bildiriyor. Astım ilaçlarının bağımlılık yaptığına dair yanlış inanışları çürütüyor; bu ilaçların akciğerlere doğrudan etki ettiğini ve bağımlılık yapmadığını vurguluyor.
Son olarak, Dr. Göktaş, astım hastalarının ev ortamlarına dikkat etmeleri gerektiğini belirtiyor. “Evde kedi, köpek ve kuş gibi evcil hayvanların beslenmesi önerilmez” diyerek, astım hastalarının yaşam alanlarının düzenlenmesinin önemine dikkat çekiyor.
